تحقیقات - صدف كوه‌كن:
خبر این است: انستیتو تحقیقات تغذیه ایران در بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده است كه مصرف كم لبنیات سبب شده تا 90درصد خانواده‌های ایرانی، كمتر از حد استاندارد كلسیم دریافت كنند.
این مسئله هم به نوبه خود باعث شده سن پوكی استخوان در زنان ایرانی به 35 سال كاهش یابد.

دكتر احمدرضا درستی، متخصص تغذیه و رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی ایران، با تایید این خبر می‌گوید: در پی مطالعاتی كه طی سالهای 79تا 81 در انستیتو انجام شد، ما به این نتیجه رسیدیم كه بیشترخانواده‌های ایرانی با كمبود كلسیم مواجه هستند، اما این آمار بالا یعنی 90درصد، از آنجایی به دست آمده است كه RDA (جیره غذایی روزانه) برای كلسیم در سال‌های اخیر بالا رفته است و نه تنها در ایران كه در تمام دنیا شاهد آمار بالایی از افراد هستیم كه به این كمبود دچار هستند. یعنی اگر قرار بود معیار سنجش RDA قدیمی‌باشد، این كمبود این‌قدر بالا نبود.

دكترسیدمرتضی صفوی، مدیركل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت نیز با اشاره به تحقیقاتی كه در سال61 انجام شده و در گزارش بررسی مصرف انستیتو تغذیه كه تمام كشور را دربر می‌گیرد نیز آمده است می‌گوید: براساس این مطالعات، متوجه شدیم كه دریافت لبنیات و در نتیجه آن، كلسیم دریافتی بالای 90درصد افراد كم است و تنها 10درصد از افراد جامعه به میزان كافی، كلسیم دریافت می‌كنند.

وی در ادامه به عوارض خطرناك ناشی از این كمبود اشاره می‌كند و می‌گوید: خبر بدی كه ریشه در این كمبود كلسیم گسترده دارد، این است كه سن پوكی استخوان در زنان ایرانی به 35 سال كاهش یافته است و اكثر این خانم‌ها با پوكی استخوان وارد دهه چهارم زندگی شان می‌شوند.

صفوی در پاسخ به این سؤال كه پس ازآگاهی از این آمارها، وزارت بهداشت چه راهكارهایی را برای بهبود دریافت كلسیم در افراد انجام داده است به همشهری می‌گوید: ما به عنوان اولین قدم، فرهنگ‌سازی را شروع كردیم چرا كه معتقدیم هر اصلاحی در نتیجه فرهنگ‌سازی صحیح و اطلاع رسانی مناسب، هم نتیجه بخش خواهد بود و هم تثبیت خواهد شد.

وی در ادامه به اقدامات دیگر وزارت بهداشت از جمله تغییرنوشیدنی‌های مورد استفاده در ادارات دولتی اشاره می‌كند و می‌گوید: طبق مصوبه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی كه رئیس جمهور، ریاست آن و وزیر بهداشت، سمت دبیری آن را به عهده دارد، از دی ماه سال 1384به بعد، دوغ جایگزین نوشابه در ادارات دولتی شد و از آن زمان تا به حال، نوشیدنی‌های شیرین گازدار جایگاهی را در میان نوشیدنی‌های مورد استفاده در ادارات دولتی ندارند؛ بنابراین، هم یكی از منابع مفید دریافت كلسیم یعنی دوغ را وارد برنامه غذایی افراد كردیم و هم از سوی دیگر یكی از عوامل پیشگیری از جذب كلسیم و بروز پوكی استخوان راكه همان نوشیدنی‌های شیرین گازدار است، حذف كردیم.

صفوی به عنوان اقدام دیگر وزارت بهداشت، از برنامه شیر مدرسه یاد می‌كند و می‌افزاید: در حقیقت برنامه توزیع200میلی‌گرم شیر، به صورت یك روز در میان، طرحی است كه برای كودكان سنین دبستان به اجرا در آمده است و چون این بچه‌ها در سنین رشد هستند و از گروه‌های در معرض خطر به شمار می‌آیند، دریافت شیر می‌تواند تا حدودی كمكی برای جبران كمبود كلسیم باشد.

دكتر درستی هم در اشاره به گروه‌های در معرض خطر به دو گروه اشاره می‌كند و می‌گوید: هم كسانی كه نیاز بالاتری به ماده مغذی كلسیم دارند و هم افرادی كه در سنین رشد و نمو قرار دارند در صورت دریافت كمتر از حد توصیه شده كلسیم، در معرض خطر هستند كه از این افراد می‌توان به زنان باردار، شیرده و كودكان در حال رشد اشاره كرد و اولویت برنامه‌های اصلاحی هم باید بر این افراد متمركز شود.

اما، صفوی، مدیركل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، به این سؤال كه برای مادران باردار و شیرده چه اقدامی‌صورت گرفته است، بازهم به فرهنگ سازی و اطلاع رسانی در رسانه‌های ارتباط جمعی فراگیر اشاره می‌كند و البته در پی آن خبر از آغاز غنی سازی محصولات لبنی از جمله شیر با كلسیم و ویتامین D می‌دهد.

به گفته صفوی، تسهیلاتی هم برای شركت‌های تولیدكننده این مواد غذایی غنی شده از جمله صدور مجوز سریع و اجازه قیمت گذاری بالاتر از محصولات لبنی معمولی، ایجاد شده است تا شركت‌های تولیدكننده هم به این غنی سازی ترغیب شوند كه البته مدیركل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت تاكید می‌كند در این زمینه جای كار زیادی وجود دارد.

این در حالی است كه دكتر درستی پیش از این، در اشاره به مطالعات تكمیلی انستیتو تحقیقات تغذیه در زمینه راهكارهای مناسب برای جبران كمبود كلسیم، به طرحی اشاره كرده و گفته بود: ما در بررسی طرح غنی‌سازی شیر و آبمیوه‌ها به این نتیجه رسیده‌ایم كه نتیجه به دست آمده در حد انتظار ما از این طرح نبوده است و دریافت كلسیم از راه آبمیوه‌ها و شیر، احتیاج به بررسی‌های بیشتری دارد.

در این میان و با توجه به فعالیت‌های وزارت بهداشت در راستای ارائه راهكارهای عملی برای جبران كمبود كلسیم در خانوارهای ایرانی و گنجاندن منابع غذایی حاوی كلسیم در برنامه روزانه افراد، به نظرمی‌رسد چیزی كه اهمیت بیشتری دارد، گذشته از پرداختن به شیوه‌های تبلیغاتی مفید در راستای افزایش سرانه مصرف مواد لبنی و مواد غذایی حاوی كلسیم، هماهنگی‌های بین بخشی و حتی اختصاص یارانه به محصولات لبنی است تا این كمبود در سال‌های آینده برطرف شود.